Progi podatkowe 2026 i drugi próg podatkowy

W 2026 roku drugi próg podatkowy zaczyna się po przekroczeniu 120 000 zł podstawy obliczenia podatku. Stawka 32% obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad tę granicę. Do 120 000 zł obowiązuje stawka 12%, kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł, a kwota zmniejszająca podatek – 3 600 zł rocznie. Zasady te są ważne dla pracowników, zleceniobiorców, emerytów oraz przedsiębiorców rozliczających działalność gospodarczą według skali podatkowej. Progi podatkowe wpływają na roczny PIT, wysokość zaliczek i opłacalność ulg. Przy kilku źródłach zarobku mogą też prowadzić do dopłaty w rozliczeniu rocznym. Osobno omawiamy rządowy projekt nowych parametrów skali od 2027 roku. Na 2 października 2026 roku nie jest on jeszcze obowiązującym prawem.

Najważniejsze informacje

1. W 2026 roku skala podatkowa przewiduje stawkę 12% do 120 000 zł podstawy obliczenia podatku oraz 32% od nadwyżki ponad ten próg.
2. Kwota wolna od podatku w 2026 roku wynosi 30 000 zł i ma zastosowanie wyłącznie przy opodatkowaniu według skali podatkowej.
3. Przekroczenie drugiego progu nie oznacza opodatkowania całego dochodu stawką 32%.
4. Rząd przyjął projekt, zgodnie z którym od 2027 roku nowe progi miałyby wynosić 130 000 zł i 150 000 zł, a pomiędzy nimi obowiązywałaby stawka 24%.
5. Projektowane zmiany muszą przejść cały proces legislacyjny, zanim nowe progi staną się obowiązującym prawem.

Jak działają progi podatkowe w Polsce w 2026 roku?

Progi podatkowe w Polsce dotyczą dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, czyli według skali podatkowej. Podstawą jest dochód, a nie sam przychód ani kwota wynagrodzenia brutto wpisana w umowie. Dochód to co do zasady przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu, natomiast dopuszczalne odliczenia od dochodu, w tym określone składki społeczne, pomniejszają następnie podstawę obliczenia podatku.

Obowiązujące stawki podatkowe wynikają z ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 27 ust. 1 tej ustawy podatek według skali oblicza się następująco:

Pierwszy próg podatkowy wynosi więc 120 000 zł rocznie. Określenie „pierwszy próg” bywa używane w odniesieniu do całego pierwszego przedziału skali podatkowej, choć technicznie kwota 120 000 zł stanowi granicę między stawkami. Drugi próg podatkowy uruchamia wyższą stawkę dopiero dla tej części podstawy, która przekracza wskazaną granicę.

W podatku dochodowym od osób fizycznych próg nie jest limitem przychodów. Znaczenie ma podstawa obliczenia podatku, dlatego dwie osoby z takim samym przychodem mogą znaleźć się w różnych przedziałach skali. Wpływają na to między innymi koszty uzyskania przychodu, składki i pomniejszenia dostępne w konkretnym rozliczeniu podatkowym.

Progi podatkowe odnoszą się do sumy dochodów, które łączy się w jednym zeznaniu i opodatkowuje według skali podatkowej. Mogą to być między innymi dochody ze stosunku pracy, umów cywilnoprawnych, emerytury oraz działalności gospodarczej rozliczanej na skali. Dochodów opodatkowanych w inny sposób nie dodaje się automatycznie do tej podstawy.

Od jakiej kwoty zaczyna się drugi próg podatkowy w 2026 roku?

Drugi próg podatkowy w 2026 roku zaczyna się po przekroczeniu 120 000 zł podstawy obliczenia podatku. Jeżeli podstawa wynosi dokładnie 120 000 zł, podatek po uwzględnieniu kwoty zmniejszającej wynosi 10 800 zł. Stawką 32% objęta jest dopiero każda złotówka nadwyżki ponad próg.

Potoczne określenie „2 próg podatkowy” nie oznacza zatem, że po przekroczeniu limitu urząd skarbowy naliczy 32% od całego dochodu. Pierwszy przedział pozostaje rozliczony według stawki 12%, a wyższa stawka obejmuje jedynie nadwyżkę. Jest to progresywny mechanizm opodatkowania, a nie skokowe przeliczenie całej podstawy według nowej stawki.

W każdym roku podatkowym stawka zależy od przedziału, w którym mieści się dana część podstawy. Progi podatkowe pozwalają więc rozdzielić dochód między poszczególne stawki, zamiast przypisywać jedną stawkę do całej rocznej kwoty. Zrozumienie tej zasady jest kluczowe przy prognozowaniu zaliczek i rocznego podatku dochodowego.

Przykład 1. Podatek po przekroczeniu drugiego progu

Specjalistka zatrudniona w firmie technologicznej ma – po uwzględnieniu kosztów uzyskania przychodu i odliczeń – podstawę opodatkowania w wysokości 150 000 zł. Podatek od pierwszych 120 000 zł wynosi 10 800 zł, a od nadwyżki 30 000 zł – 9 600 zł. Łączny PIT to 20 400 zł, a nie 32% całego dochodu, czyli 48 000 zł.

Przykład pokazuje, że przekroczenie drugiego progu nawet o niewielką kwotę nie pozbawia podatnika korzyści z niższej stawki dla wcześniejszej części dochodu. Stawka 32% działa marginalnie, czyli obejmuje wyłącznie nadwyżkę ponad próg.

Jak kwota wolna od podatku wpływa na pierwszy i drugi próg podatkowy?

Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł i przysługuje podatnikom rozliczającym dochody według skali podatkowej. Dochody do tej wysokości nie powodują powstania podatku należnego, ponieważ stawka 12% i kwota zmniejszająca podatek w wysokości 3 600 zł wzajemnie się równoważą: 30 000 zł × 12% = 3 600 zł.

W rozliczeniu podatkowym efekt ten można opisać jako pierwszą część podstawy wolną od podatku. Ustawa realizuje jednak kwotę wolną poprzez kwotę zmniejszającą podatek, a nie przez odjęcie 30 000 zł od dochodu. Podatnik uwzględnia więc kwotę zmniejszającą już po zastosowaniu stawki 12%.

Kwota wolna od podatku nie jest osobnym progiem dodawanym do 120 000 zł. Pierwszy przedział kończy się przy podstawie wynoszącej 120 000 zł, a kwota wolna 30 000 zł mieści się w jego granicach. Nie można zatem dodać kwoty wolnej do granicy drugiego progu i przyjąć, że stawka 32% zaczyna się dopiero od 150 000 zł.

Kwota wolna jest wspólna dla wszystkich dochodów objętych skalą. Jeśli podatnik uzyskuje przychody od kilku płatników, nie otrzymuje oddzielnej kwoty wolnej dla każdej umowy. Może natomiast złożyć odpowiednie oświadczenia dotyczące uwzględniania kwoty zmniejszającej przy zaliczkach. Sposób jej podziału nie zwiększa jednak rocznego limitu.

Jeżeli zaliczki w trakcie roku nie uwzględnią całej kwoty wolnej albo zastosują ją w zbyt dużym zakresie, ostateczne wyrównanie nastąpi w zeznaniu podatkowym. W rozliczeniu rocznym nadal obowiązuje jedna kwota wolna, nawet jeśli przychody wypłacało kilku płatników. Kwota wolna jest jedna dla dochodów opodatkowanych skalą i w 2026 roku wynosi 30 000 zł niezależnie od liczby umów oraz wysokości łącznych dochodów podatnika.

Kwota wolna od podatku nie ma zastosowania przy podatku liniowym. Przedsiębiorca, który wybrał tę formę, stosuje stawkę 19% na właściwych dla niej zasadach i nie korzysta ani z kwoty wolnej, ani z progów skali. Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opiera się z kolei na przychodzie, a nie na dochodzie pomniejszonym o koszty uzyskania. Wysokość stawki ryczałtu zależy od rodzaju działalności, a nie od przekroczenia drugiego progu podatkowego.

Jak obliczyć podatek dochodowy według skali?

Aby obliczyć podatek dochodowy według skali, należy wykonać kilka kroków.

1. Ustalić przychody z różnych źródeł rozliczanych według skali.
2. Odjąć koszty uzyskania przychodu.
3. Uwzględnić dopuszczalne odliczenia.
4. Ustaloną podstawę porównać z granicą 120 000 zł.

Ulgi podatkowe mogą działać jako odliczenia od dochodu albo od podatku, dlatego nie każda z nich w taki sam sposób wpływa na drugi próg podatkowy.

Podatku dochodowego nie oblicza się od każdego wpływu na rachunek. Najpierw trzeba rozpoznać źródło przychodu i właściwą formę jego opodatkowania. Przychody objęte skalą trafiają do jednego rozliczenia podatkowego, natomiast te rozliczane podatkiem liniowym lub ryczałtem pozostają poza progami tej skali.

Sposób obliczenia podatku zależy od wysokości podstawy:

• do 120 000 zł – podatek wynosi 12% podstawy minus 3 600 zł,
• powyżej 120 000 zł – podatek wynosi 10 800 zł oraz 32% nadwyżki ponad 120 000 zł.

Jeżeli w rozliczeniu powstanie nadpłata, zostanie ona najpierw zaliczona z urzędu na wskazane w Ordynacji podatkowej zaległości i bieżące zobowiązania, a przy ich braku podlega zwrotowi, chyba że podatnik wniesie o zaliczenie jej na przyszłe zobowiązania.

Przykład 2. Różnica między przychodem a podstawą podatku

Właścicielka małego studia projektowego osiągnęła 142 000 zł przychodów, a jej udokumentowane koszty uzyskania wyniosły 26 000 zł. Po pominięciu innych odliczeń jej dochód i podstawa opodatkowania wynoszą 116 000 zł, więc nie dochodzi do przekroczenia drugiego progu. Podatek przed uwzględnieniem innych ulg wynosi 10 320 zł, czyli 12% z 116 000 zł pomniejszone o kwotę zmniejszającą podatek.

Przykład ten nie przesądza, czy skala podatkowa jest dla właścicielki studia najkorzystniejsza. Porównując skalę, podatek liniowy i ryczałt, przedsiębiorcy powinni uwzględnić poziom kosztów uzyskania, składki, dostępne ulgi oraz możliwość rozliczenia rodzinnego.

Jak kilka źródeł dochodu wpływa na próg podatkowy i zaliczki na PIT?

Progi podatkowe stosuje się rocznie do łącznej podstawy objętej skalą podatkową. Jeżeli pracownik ma jednocześnie etat i umowę zlecenia, każdy płatnik oblicza zaliczki na podstawie informacji, którymi dysponuje. Suma rocznych dochodów może więc przekroczyć próg, mimo że żaden z płatników osobno nie pobierał zaliczek według stawki 32%.

Przychody z kilku umów mogą być wypłacane w różnym czasie. Bieżące zaliczki nie zawsze pokazują więc ostateczną wysokość podatku dochodowego. W zeznaniu rocznym dochody podlegające łączeniu trafiają do jednej podstawy, a progi podatkowe stosuje się do ich sumy po uwzględnieniu właściwych pomniejszeń.

W takiej sytuacji rozliczenie roczne może wykazać dopłatę. Osoba, która spodziewa się przekroczenia drugiego progu, powinna na bieżąco kontrolować dochody, koszty uzyskania i pobrane zaliczki. Samo wyższe wynagrodzenie w jednym miesiącu nie przesądza jeszcze o wejściu w drugi próg. Liczy się podstawa za cały rok podatkowy.

Podatnik może złożyć oświadczenie o stosowaniu pomniejszenia zaliczki o kwotę zmniejszającą podatek nie więcej niż trzem płatnikom. Przy uzyskiwaniu w danym miesiącu przychodów od więcej niż jednego płatnika łączna kwota pomniejszenia stosowana przez wszystkich płatników nie może przekroczyć 300 zł, a w roku podatkowym podatnik nie może wcześniej za pośrednictwem płatnika skorzystać w pełnej wysokości z pomniejszenia kwoty zmniejszającej podatek, w tym również gdy złożył wniosek o niepobieranie zaliczek w tym roku podatkowym. Rzetelne zestawienie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i pobranych zaliczek ułatwia przewidzenie wyniku rocznego rozliczenia PIT oraz zaplanowanie finansów firmy lub gospodarstwa domowego.

W planowaniu podatkowym warto uwzględnić także premie, dodatkowe zlecenia i inne nieregularne przychody. Wynagrodzenie wypłacone pod koniec roku może przesunąć część dochodu ponad próg, mimo że wcześniejsze zaliczki naliczano według pierwszej stawki. Wysokość ewentualnej dopłaty zależy od sumy dochodów, pobranych zaliczek, kosztów i ulg.

Jak wspólne rozliczenie małżonków wpływa na drugi próg podatkowy?

Wspólne rozliczenie małżonków może ograniczyć skutki wejścia jednego z nich w drugi próg podatkowy, zwłaszcza gdy ich dochody wyraźnie się różnią.

Jak oblicza się podatek przy wspólnym rozliczeniu?

1. Po odrębnym uwzględnieniu przysługujących odliczeń dochody małżonków sumuje się.
2. Łączną kwotę dzieli się przez dwa.
3. Od połowy tej kwoty oblicza się podatek według skali podatkowej.
4. Uzyskany wynik mnoży się przez dwa.

Dzięki temu rozwiązaniu można w praktyce wykorzystać niższy próg i kwotę wolną przypadającą na każdego z małżonków.

Kiedy wspólne rozliczenie może być wyłączone?

Nie każde małżeństwo może skorzystać ze wspólnego rozliczenia. Konieczne jest spełnienie warunków określonych w ustawie o PIT, w tym dotyczących pozostawania w związku małżeńskim i wspólności majątkowej.

Wspólne rozliczenie może być wyłączone między innymi wtedy, gdy co najmniej jeden z małżonków stosował podatek liniowy albo przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie powodującym ustawowe wyłączenie lub podlegał opodatkowaniu podatkiem tonażowym albo szczególnym zasadom opodatkowania dotyczącym przemysłu okrętowego. W przypadku podatku liniowego oraz przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym znaczenie ma ich zastosowanie w ustawowo wskazanym zakresie, na przykład w związku z osiągnięciem przychodów, poniesieniem kosztów albo określonymi zwiększeniami, pomniejszeniami, doliczeniami lub odliczeniami. Sam wybór podatku liniowego lub ryczałtu nie musi więc automatycznie wykluczać wspólnego rozliczenia, jeżeli przez cały rok nie wystąpiły zdarzenia powodujące zastosowanie tych przepisów.

Wyjątkiem jest między innymi prywatny najem lub dzierżawa opodatkowane ryczałtem poza działalnością gospodarczą. Uzyskiwanie takich przychodów nie wyklucza wspólnego rozliczenia małżonków.

Wybór wspólnego rozliczenia następuje w zeznaniu rocznym. Nie trzeba w tym celu składać odrębnego wniosku ani dodatkowego dokumentu w urzędzie skarbowym.

Jak wygląda to na przykładzie?

Przy dochodach wynoszących odpowiednio 180 000 zł i 60 000 zł osobne rozliczenia dają łącznie 33 600 zł podatku.

Przy wspólnym rozliczeniu podatek oblicza się od połowy łącznych dochodów, czyli od 120 000 zł, a następnie mnoży wynik przez dwa. Podatek wynosi wtedy 21 600 zł. Różnica to 12 000 zł, o ile małżonkowie spełniają wszystkie warunki, a w uproszczonym przykładzie nie występują inne ulgi ani odliczenia.

Czy wspólne rozliczenie zawsze się opłaca?

Wspólne rozliczenie nie zawsze przynosi korzyść. Gdy oboje małżonkowie osiągają zbliżone dochody mieszczące się w tym samym przedziale, wynik może być taki sam jak przy zeznaniach indywidualnych. Opłacalność tego rozwiązania trzeba więc oceniać na podstawie konkretnych liczb, z uwzględnieniem kwoty wolnej, ulg i zasad obowiązujących w danym roku podatkowym.

Czy drugi próg podatkowy dotyczy podatku liniowego i ryczałtu?

Przedsiębiorcy wybierający formę opodatkowania powinni rozróżnić trzy mechanizmy. Skala podatkowa uwzględnia progi podatkowe, kwotę wolną od podatku oraz stawki 12% i 32%. Podatek liniowy ma stawkę 19%, nie zapewnia kwoty wolnej i zasadniczo ogranicza możliwość wspólnego rozliczenia małżonków. Ryczałt obciąża przychody według stawek zależnych od rodzaju wykonywanych czynności, bez pomniejszania ich o koszty uzyskania przychodu.

Drugi próg podatkowy nie jest zatem uniwersalnym limitem obowiązującym przy każdej formie opodatkowania. Przy podatku liniowym i ryczałcie nie stosuje się granicy 120 000 zł właściwej dla skali podatkowej. Wybór formy rozliczenia powinien uwzględniać nie tylko nominalne stawki, ale również wydatki firmowe, składki, dostępność ulg, możliwość rozliczenia z małżonkiem oraz przewidywane roczne dochody.

W SzybkiejFakturze.pl przedsiębiorca może porządkować faktury sprzedażowe i kosztowe, co ułatwia zebranie danych potrzebnych do ustalenia przychodów oraz kosztów uzyskania. Wybór formy opodatkowania i zastosowanie ulg warto jednak ocenić indywidualnie, szczególnie gdy dochody z działalności łączą się z dochodami z innych źródeł.

Forma rozliczenia wpływa również na sposób ujmowania kosztów. Przy skali i podatku liniowym koszty uzyskania mogą obniżać dochód. W przypadku ryczałtu wydatki co do zasady nie pomniejszają przychodu do opodatkowania. Dlatego dla jednego przedsiębiorcy kluczowe będą progi podatkowe, a dla innego limit przychodów lub właściwa stawka ryczałtu.

Czy drugi próg podatkowy ma wpływ na daninę solidarnościową?

Drugi próg podatkowy i danina solidarnościowa to dwa odrębne obciążenia. W 2026 roku stawka 32% obejmuje nadwyżkę podstawy opodatkowanej według skali ponad 120 000 zł. Obowiązek zapłaty daniny solidarnościowej powstaje natomiast od nadwyżki odpowiednio ustalonej sumy dochodów ponad 1 mln zł. Obecna stawka daniny solidarnościowej wynosi 4%.

Podatnik może więc znaleźć się w drugim przedziale skali, a jednocześnie pozostawać daleko poniżej limitu daniny solidarnościowej. Przy ustalaniu tej daniny analizuje się kategorie dochodów wskazane w przepisach o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wysokość zobowiązania zależy od ustawowo określonej podstawy, a nie od samego wynagrodzenia czy wszystkich przychodów podatnika.

Podstawa daniny solidarnościowej może obejmować również określone dochody opodatkowane podatkiem liniowym oraz inne kategorie wskazane w ustawie. Przekroczenie drugiego progu nie oznacza więc automatycznie obowiązku zapłaty daniny. Jednocześnie brak wejścia w drugi próg w ramach samej skali nie zawsze wystarcza do oceny tego obowiązku przy bardzo wysokich dochodach z różnych źródeł.

Projekt przewiduje wejście stawki daniny solidarnościowej 5% w życie 1 stycznia 2027 r., lecz jej zastosowanie dopiero do daniny z terminem zapłaty 2 maja 2028 r. Do daniny płatnej do 30 kwietnia 2027 r. nadal ma być stosowana stawka 4%. Propozycja ta jest związana z finansowaniem zmian w skali oraz równoważeniem wpływu reformy na sektor finansów publicznych i dochody budżetu państwa. Ten element projektu również nie jest jeszcze obowiązującym przepisem.

Dlaczego brak waloryzacji progów ma znaczenie?

Ustawa o PIT nie zawiera mechanizmu automatycznej waloryzacji skali podatkowej. Oznacza to, że:

• progi podatkowe nie rosną automatycznie wraz z cenami czy wynagrodzeniami,
• kwota wolna również nie zmienia się automatycznie,
• ich podwyższenie wymaga nowelizacji przepisów i zakończenia procesu ustawodawczego.

W 2026 roku obowiązuje zatem ten sam próg 120 000 zł i ta sama kwota wolna 30 000 zł co w poprzednich latach.

Minister finansów weryfikuje wysokość kwoty zmniejszającej podatek na zasadach opisanych w ustawie, lecz sama weryfikacja nie podnosi kwoty wolnej ani progów.

Gdy nominalne wynagrodzenia rosną, a próg pozostaje bez zmian, coraz większa część dochodu może trafiać do wyższego przedziału. Zjawisko to bywa nazywane inflacją podatkową. W praktyce oznacza to, że nawet bez formalnego podniesienia stawki podatnicy mogą szybciej przekraczać granicę drugiego progu. Skutek zależy jednak od:

• tempa wzrostu dochodów,
• inflacji,
• kosztów uzyskania,
• składek,
• ulg.

Dlatego nie dla każdego będzie taki sam. Brak waloryzacji nie oznacza wprowadzenia nowej stawki ani formalnego podwyższenia podatku w 2026 roku. Oznacza jedynie utrzymanie parametrów, które przy rosnących dochodach nominalnych mogą zwiększać efektywne obciążenie części podatników.

Z punktu widzenia domowych finansów warto więc obserwować narastająco podstawę opodatkowania, a nie tylko miesięczne przychody. Przy rocznym planowaniu podatkowym trzeba również pamiętać, że:

• nie wszystkie ulgi można wykorzystać w dowolnym momencie,
• część odliczeń wymaga poniesienia kwalifikowanego wydatku,
• część odliczeń wymaga spełnienia dodatkowych warunków.

Potencjalne oszczędności należy zatem obliczać na podstawie rzeczywistych danych, a nie traktować ich jako stałego procentu dochodu.

Jakie nowe progi podatkowe rząd proponuje od 2027 roku?

Rada Ministrów przyjęła 29 września 2026 roku projekt zmian podatkowych, który wpłynął do Sejmu jako druk nr 3147. Zakłada on, że od 1 stycznia 2027 roku skala będzie obejmowała trzy przedziały:

1. do 130 000 zł – stawka 12%,
2. powyżej 130 000 zł do 150 000 zł – stawka 24%,
3. powyżej 150 000 zł – stawka 32%.

Kwota wolna od podatku ma pozostać na poziomie 30 000 zł.

Jak miałaby działać nowa skala?

Pierwszy próg zostałby podwyższony ze 120 000 zł do 130 000 zł. Nowa stawka 24% objęłaby część dochodu między 130 000 zł a 150 000 zł, natomiast stawka 32% miałaby zastosowanie dopiero do nadwyżki ponad 150 000 zł. Podniesienie granicy i dodanie stawki pośredniej ma ograniczyć gwałtowny wzrost zaliczek po przekroczeniu obecnego limitu.

W projektowanym systemie nadal funkcjonowałaby kwota wolna w wysokości 30 000 zł. Pierwsze 130 000 zł mieściłoby się w przedziale ze stawką 12%, następne 20 000 zł w przedziale ze stawką 24%, a dopiero dalszą nadwyżkę obejmowałaby stawka 32%. Progi podatkowe zachowałyby więc progresywny charakter, choć liczba przedziałów wzrosłaby z dwóch do trzech.

Jakie inne zmiany przewiduje projekt?

Projekt obejmuje również inne zmiany podatkowe. Przewiduje:

• podwyższenie stawki daniny solidarnościowej z 4% do 5%, przy czym nowa stawka ma mieć zastosowanie do daniny, której termin zapłaty upływa 2 maja 2028 roku. Do daniny płatnej do 30 kwietnia 2027 roku nadal ma być stosowana stawka 4%,
• podwyższenie stawki CIT do 22% dla podatników, których przychody w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym dany rok podatkowy przekroczyły równowartość 50 mln euro oraz dla podatników, którzy w którymkolwiek dniu tego poprzedniego roku byli jednostkami składowymi określonych grup krajowych lub międzynarodowych objętych przepisami o opodatkowaniu wyrównawczym. Projekt przewiduje stosowanie stawki 22% również w określonych przypadkach podziałów, wniesień majątku, połączeń podatników oraz utworzenia podatkowej grupy kapitałowej, z zachowaniem pierwszeństwa szczególnych stawek CIT wskazanych w projekcie,
• obniżenie z 2 mln euro do 250 tys. euro limitu przychodów branego pod uwagę przy ocenie prawa do korzystania z ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. W 2027 roku limit ma być ustalany na podstawie przychodów osiągniętych w 2026 roku zgodnie z zasadami właściwymi dla sposobu prowadzenia działalności,
• stosowanie stawki ryczałtu w wysokości 17% do nadwyżki ponad 300 tys. euro sumy wskazanych w projekcie kategorii przychodów, zgodnie z kolejnością ich uzyskiwania w trakcie roku podatkowego, a nie do nadwyżki wszystkich przychodów opodatkowanych ryczałtem.

Na jakim etapie są zmiany?

Nowe progi nadal są jednak propozycją. Projekt skierowano do pierwszego czytania i opiniowania. Nie zakończył on prac parlamentarnych, nie został podpisany przez Prezydenta ani ogłoszony. Nie można zatem przesądzać, że nowe progi podatkowe na pewno zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku. Dla rozliczenia za 2026 rok projekt nie ma znaczenia: obowiązują progi podatkowe 2026, a projektowane zmiany nie działają wstecz.

Co projekt oznacza dla przedsiębiorców?

Dla przedsiębiorców ważny jest cały pakiet, a nie tylko progi podatkowe. Projektowane rozwiązania mogą wpływać na ich finanse poprzez PIT, CIT, ryczałt i daninę solidarnościową. Ostateczny kształt przepisów, termin ich wejścia w życie oraz skutki dla budżetu państwa będą zależały od wyniku procesu legislacyjnego.

Co wpływa na pozycję podatnika w progach podatkowych?

Podatnicy powinni porównywać z progiem podstawę opodatkowania, a nie obrót czy wynagrodzenie brutto. W rozliczeniu przychody przypisuje się do właściwych źródeł, a dochody objęte skalą następnie się łączy. Dopiero wynik po uwzględnieniu odpowiednich pomniejszeń pokazuje, czy w danym roku doszło do przekroczenia granicy. Takie podejście ogranicza ryzyko błędów w planowaniu podatkowym.

Koszty, odliczenia i kwota wolna

Przy etacie znaczenie mają pracownicze koszty uzyskania przychodu, a w firmie – rzeczywiście poniesione wydatki spełniające warunki określone w ustawie. Prawidłowe ustalenie kosztów wpływa na wysokość dochodu, ale nie zmienia samych stawek. Dokumentowanie kosztów jest więc ważne zarówno w bieżącej ewidencji, jak i w zeznaniu rocznym. Trzeba także właściwie zastosować:

• odliczenia,
• kwotę wolną,

aby stawka podatku została przypisana do prawidłowo obliczonej podstawy.

Forma opodatkowania i sposób rozliczenia dochodów

Osoby prowadzące działalność muszą wiedzieć, które dochody łączą się w jednym rozliczeniu, a które podlegają odrębnemu opodatkowaniu.

Dla przedsiębiorców na skali progi podatkowe mogą zmienić obciążenie ostatniej części rocznego dochodu. Przy podatku liniowym ten konkretny próg nie obowiązuje, natomiast na ryczałcie znaczenie mają przychody, właściwa stawka i inne limity. Wybór formy opodatkowania powinien wynikać z porównania pełnych kalkulacji, a nie pojedynczych stawek procentowych.

W zależności od źródła przychodów podatnicy mogą składać różne formularze, ale zasada progresji dla dochodów łączonych według skali pozostaje taka sama:

1. Pierwsza część podstawy jest wolna od podatku dzięki kwocie zmniejszającej.
2. Kolejna mieści się w pierwszym przedziale.
3. Nadwyżka przechodzi do drugiego.

Roczne rozliczenie pokazuje ostateczny wynik po porównaniu należnego podatku z pobranymi zaliczkami.

Przekroczenie progu a dodatkowy dochód

Podwyżka wynagrodzenia nie oznacza zastosowania wyższej stawki do całej podstawy. Wyższa stawka obejmuje tylko nadwyżkę, dlatego dodatkowe dochody nadal zwiększają kwotę pozostającą po opodatkowaniu. Nie warto więc rezygnować z dodatkowego przychodu wyłącznie z obawy przed przekroczeniem progu.

Zmiana wysokości progu

Podniesienie progu przez ustawodawcę może natomiast przesunąć moment zastosowania wyższej stawki. Projektowane zwiększenie granicy do 130 000 zł nie wpływa na bieżące rozliczenie za 2026 rok. Dopóki ustawa nie wejdzie w życie, podatnicy i płatnicy stosują stawki oraz progi obowiązujące w obecnym roku, a firmowe prognozy podatkowe powinny opierać się na aktualnym prawie.

Porównywanie rozliczeń z kolejnych lat

Przy porównywaniu kolejnych lat warto używać tych samych kategorii:

• przychodów,
• dochodów,
• podstawy opodatkowania,
• należnego podatku,
• zaliczek.

Takie zestawienie pozwala ustalić, czy wzrost zobowiązania wynika z wyższych dochodów, sposobu wykorzystania ulg czy wejścia części podstawy w wyższy próg. Pomaga również sprawdzić, czy kwota wolna została prawidłowo uwzględniona w rozliczeniu rocznym. W planie podatkowym dochody trzeba zestawiać z terminami płatności zaliczek, ponieważ końcowy wynik rozliczenia może bezpośrednio wpłynąć na bieżące finanse.

Jak przygotować się na przekroczenie drugiego progu?

Przygotowanie do przekroczenia drugiego progu podatkowego powinno opierać się przede wszystkim na regularnym kontrolowaniu dochodów i wcześniejszym oszacowaniu możliwych obciążeń podatkowych.

1. Regularnie zestawiać dochody opodatkowane według skali
   Szczególną uwagę należy zwrócić na sytuację, gdy dochody pochodzą od kilku płatników albo jednocześnie z pracy i działalności gospodarczej. Należy odróżnić przychód od dochodu, sprawdzić koszty uzyskania, zapłacone składki oraz przysługujące odliczenia. Taka kontrola pozwala oszacować zaliczki, przewidzieć dopłatę i świadomie zaplanować finanse.
2. Przygotować kilka wariantów dochodów
   W ramach planowania podatkowego można przygotować trzy warianty: bez premii, z oczekiwanym dodatkowym wynagrodzeniem oraz z wyższymi przychodami firmy. Nie zmienia to stawki zapisanej w ustawie, ale pokazuje, jaka część dochodu może przekroczyć próg. Taki model ułatwia odłożenie środków na ewentualną dopłatę i chroni bieżące finanse przed nagłym obciążeniem.
3. Sprawdzić dostępne ulgi i sposób rozliczenia
   Warto sprawdzić, czy przysługują ulgi podatkowe albo możliwość wspólnego rozliczenia. Nie należy jednak ponosić zbędnych wydatków wyłącznie po to, by obniżyć podatek, ponieważ rzeczywista oszczędność jest zwykle tylko częścią wydanej kwoty. Wybór między skalą, podatkiem liniowym i ryczałtem powinien opierać się na kalkulacji uwzględniającej indywidualny model biznesowy, a nie wyłącznie na porównaniu nominalnych stawek.

Przedsiębiorcy powinni także śledzić dalszy przebieg prac nad projektem nr 3147. Dopiero uchwalona i ogłoszona ustawa będzie podstawą do planowania rozliczeń według nowych parametrów. Rozpowszechnianie artykułu po zmianie stanu prawnego bez aktualizacji dat i stawek mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd.

Podsumowanie

Progi podatkowe w Polsce w 2026 roku pozostają bez zmian. Pierwszy próg podatkowy kończy się na 120 000 zł. Do tej kwoty stosuje się stawkę 12%, natomiast drugi próg podatkowy oznacza opodatkowanie stawką 32% wyłącznie nadwyżki. Kwota wolna od podatku wynosi 30 000 zł, a kwota zmniejszająca podatek – 3 600 zł. Ostateczna wysokość podatku zależy od podstawy po uwzględnieniu kosztów i odliczeń, a nie od samego przychodu czy wynagrodzenia brutto.

W rozliczeniu rocznym podatek ustala się według skali podatkowej obowiązującej w 2026 roku, natomiast zaliczki na podatek w trakcie roku są obliczane według szczególnych zasad właściwych dla danego źródła przychodów i sposobu ich poboru przez płatnika. W przypadku pracowników moment zastosowania wyższej stawki przy obliczaniu zaliczek zależy co do zasady od dochodów uzyskanych od początku roku u danego płatnika, a w określonych sytuacjach zastosowanie mogą mieć również szczególne zasady wynikające ze złożonych oświadczeń podatnika. Na ostateczną wysokość podatku w zeznaniu rocznym wpływają między innymi wysokość podstawy opodatkowania, koszty uzyskania przychodów, składki na ubezpieczenia społeczne uwzględniane na zasadach określonych w przepisach, przysługujące odliczenia i ulgi oraz zasady właściwe dla poszczególnych źródeł dochodu.

Planowane nowe progi na 2027 rok – 130 000 zł i 150 000 zł oraz stawka 24% pomiędzy nimi – są częścią rządowego projektu ustawy. Na dzień opracowania tekstu nie stanowią jeszcze obowiązującego prawa. Przy planowaniu rozliczeń trzeba więc wyraźnie oddzielać pewne zasady obowiązujące w 2026 roku od projektowanych rozwiązań na kolejny rok podatkowy.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o progi podatkowe w 2026 r.

Źródła:

1. https://eli.gov.pl/eli/DU/2026/592/ogl
2. https://www.podatki.gov.pl/podatki-osobiste/pit/informacje-podstawowe/co-jest-opodatkowane/dochody-z-pracy
3. https://www.podatki.gov.pl/poradniki-i-informatory/pit-2-pit-2a-pit-3-zasady-skladania-oswiadczen-o-stosowaniu-pomniejszenia-zaliczki-o-kwote-zmniejszajaca-podatek-112-124-lub-136