Spis treści
Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego zarówno matka, jak i ojciec dziecka, może skorzystać z urlopu rodzicielskiego. Sprawdź, na jakich zasadach się go przyznaje, ile trwa i na jakie wsparcie finansowe mogą w tym czasie liczyć pracownicy-rodzice.
Urlop rodzicielski – podstawowe informacje
Pracownikom będącym jednocześnie rodzicami przysługuje prawo do urlopu rodzicielskiego w celu sprawowania opieki nad dzieckiem. Wskazuje na to sam Kodeks pracy (art. 179.1 oraz art. 182.1a-g). Polskie przepisy przewidują ponadto możliwość wzięcia urlopu rodzicielskiego w przypadku:
- przyjęcia dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza;
- przyjęcia dziecka i wystąpienia do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie jego przysposobienia.
Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo lub w maksymalnie 5 częściach, najpóźniej do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6. rok życia. Udziela się go na wniosek (w wersji papierowej lub elektronicznej), który rodzic dziecka musi złożyć minimum 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Co ważne, pracodawca nie może odrzucić wniosku o udzielenie urlopu rodzicielskiego.
Ile trwa urlop rodzicielski?
Wymiar urlopu rodzicielskiego dla pracowników-rodziców wynosi:
- 41 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka podczas jednego porodu;
- 43 tygodnie w przypadku porodu mnogiego.
Jeżeli dziecko posiada zaświadczenie, o którym mowa w art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”, mogą skorzystać z dłuższego urlopu rodzicielskiego:
- do 65 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka podczas jednego porodu;
- do 67 tygodni w przypadku porodu mnogiego.
Urlop w celu sprawowania opieki nad dzieckiem we wskazanym wymiarze przysługuje łącznie obojgu rodzicom-pracownikom.
Dzielenie się urlopem rodzicielskim przez rodziców
Z urlopu rodzicielskiego mogą korzystać jednocześnie oboje rodzice dziecka będący pracownikami. Łączny wymiar urlopu nie może jednak przekraczać ogólnego wymiaru, który im przysługuje. Podczas gdy jeden z rodziców pobiera zasiłek macierzyński za okres odpowiadający urlopowi rodzicielskiemu, drugi ma prawo korzystać z urlopu rodzicielskiego. Co więcej, od 26.04.2023 roku prawo do 9 tygodni urlopu rodzicielskiego przysługuje każdemu z rodziców. Co istotne, tego prawa nie można przenieść na drugiego z pracowników-rodziców. Jeśli więc rodzice zdecydują się wykorzystać urlop po sobie, dziecko jest objęte opieką przez dłuższy czas – najpierw przez jednego, a później przez drugiego z rodziców. Mają oni również prawo korzystać z urlopu w tym samym czasie.
Powrót do pracy po urlopie rodzicielskim
Po zakończeniu urlopu rodzicielskiego pracodawca musi przywrócić pracownicę lub pracownika do pracy na dotychczas zajmowanym stanowisku. Jeżeli nie jest to możliwe, pracownik-rodzic powinien móc zająć stanowisko równorzędne, na nie mniej korzystnych warunkach niż te, które obowiązywały go przed rozpoczęciem urlopu w celach opieki nad dzieckiem.