Składki ZUS 2026 dla JDG zależą od etapu prowadzenia firmy, wybranej formy opodatkowania i podstawy wymiaru składki. Przedsiębiorca opłaca osobno składki na ubezpieczenia społeczne, składkę na ubezpieczenie zdrowotne, a w wielu przypadkach także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.
Najważniejsze informacje:
- W 2026 r. najniższa podstawa składek społecznych przy standardowym ZUS wynosi 5652 zł, czyli 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
- Standardowe obciążenie przy dużym ZUS w 2026 r., obejmujące składki społeczne oraz FP/FS, wynosi 1788,29 zł bez chorobowego albo 1926,76 zł z chorobowym.
- Dla skali podatkowej i podatku liniowego minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł za styczeń 2026 r. oraz 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.
- Przy ryczałcie składka zdrowotna zależy od progu przychodów, ustalanego według przychodów bieżących narastająco albo, po spełnieniu warunków, według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego.
- Termin opłacania składek dla większości przedsiębiorców prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą przypada do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni.
Od czego zależą składki ZUS przy jednoosobowej działalności?
Wysokość składek przy jednoosobowej działalności gospodarczej nie jest jedną stałą kwotą dla wszystkich przedsiębiorców. Inaczej wygląda duży ZUS, inaczej preferencyjny ZUS, inaczej mały ZUS plus, a jeszcze inaczej ulga na start. Do tego dochodzi składka zdrowotna, której zasady zależą od wybranej formy opodatkowania.
Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą najczęściej musi rozdzielić dwie grupy obciążeń. Pierwsza grupa to składki na ubezpieczenia społeczne, czyli ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe, ubezpieczenie wypadkowe oraz dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. Druga grupa to składki na ubezpieczenie zdrowotne, które są liczone według innych zasad niż składki społeczne.
W praktyce składki ZUS trzeba analizować przez trzy pytania: czy przedsiębiorca korzysta z ulgi, jaka jest podstawa wymiaru składki oraz jaką wybrał formę rozliczenia podatku. Dopiero połączenie tych elementów pozwala ustalić, ile wynosi ZUS w konkretnym miesiącu.
Duży ZUS w 2026 r. — ile wynosi składka ZUS?
Standardowa minimalna podstawa składek społecznych ma zastosowanie do przedsiębiorcy podlegającego tym ubezpieczeniom z działalności, który nie korzysta z podstaw preferencyjnych ani z małego ZUS plus. Najniższa podstawa składek społecznych wynosi tu 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. W 2026 r. prognozowane przeciętne wynagrodzenie miesięczne przyjęto na poziomie 9420 zł, dlatego 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia daje podstawę 5652 zł.
Od tej podstawy wymiaru składki ZUS oblicza ubezpieczenia społeczne według ustawowych stawek. Składka emerytalna wynosi 19,52 proc., składka rentowa 8 proc., składka chorobowa 2,45 proc., a ubezpieczenie wypadkowe najczęściej 1,67 proc. dla płatnika zgłaszającego do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 osób. Do tego dochodzą składki na Fundusz Pracy oraz Fundusz Solidarnościowy w łącznej wysokości 2,45 proc. podstawy, choć FP/FS nie zawsze będą należne, na przykład ze względu na ustawowe zwolnienia wiekowe.
| Rodzaj składki przy dużym ZUS w 2026 r. | Kwota miesięczna |
|---|---|
| Ubezpieczenie emerytalne | 1103,27 zł |
| Składka rentowa | 452,16 zł |
| Ubezpieczenie chorobowe | 138,47 zł |
| Ubezpieczenie wypadkowe przy stopie 1,67 proc. | 94,39 zł |
| Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy | 138,47 zł |
| Razem bez chorobowego, z FP/FS | 1788,29 zł |
| Razem z chorobowym i FP/FS | 1926,76 zł |
Kwota 1926,76 zł nie obejmuje składki zdrowotnej. Właśnie dlatego samo pytanie, ile wynosi składka ZUS, wymaga doprecyzowania: składki społeczne można policzyć według najniższej podstawy, ale wysokość składki zdrowotnej zależy od formy opodatkowania, dochodu albo przychodu.
W 2026 r. roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekroczyć trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego. Oznacza to limit rocznej podstawy na poziomie 282 600 zł. Po przekroczeniu tej rocznej podstawy nie nalicza się już składek emerytalnych i rentowych za dalszą część roku, ale nie znosi to obowiązków w innych obszarach, takich jak ubezpieczenie zdrowotne.
Preferencyjny ZUS w 2026 r.
Preferencyjne składki społeczne można opłacać przez 24 pełne miesiące kalendarzowe od objęcia ubezpieczeniami społecznymi, dlatego niepełnego miesiąca rozpoczęcia ubezpieczeń nie należy traktować jako jednego z tych 24 pełnych miesięcy. Nie obejmuje on składki zdrowotnej, dlatego składki ZUS przy preferencji nadal trzeba powiększyć o ubezpieczenie zdrowotne.
Najniższa podstawa składek społecznych przy preferencyjnym ZUS wynosi 30 proc. minimalnego wynagrodzenia. Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4806 zł, więc najniższa podstawa wymiaru składki preferencyjnej to 1441,80 zł.
| Rodzaj składki przy preferencyjnym ZUS w 2026 r. | Kwota miesięczna |
|---|---|
| Ubezpieczenie emerytalne | 281,44 zł |
| Składka rentowa | 115,34 zł |
| Ubezpieczenie chorobowe | 35,32 zł |
| Ubezpieczenie wypadkowe przy stopie 1,67 proc. | 24,08 zł |
| Razem bez chorobowego | 420,86 zł |
| Razem z chorobowym | 456,18 zł |
Przy preferencyjnym ZUS przedsiębiorca zwykle nie opłaca składki na Fundusz Pracy, ponieważ podstawa jest niższa niż minimalne wynagrodzenie. To istotne przy porównywaniu obciążeń, bo minimalne składki ZUS w okresie preferencji są wyraźnie niższe niż duży ZUS, ale nadal trzeba doliczyć składkę zdrowotną.
Preferencyjna podstawa nie przysługuje każdemu przedsiębiorcy. Preferencyjna podstawa przysługuje tylko przedsiębiorcy, który w ostatnich 60 miesiącach kalendarzowych przed rozpoczęciem działalności nie prowadził innej pozarolniczej działalności oraz nie wykonuje dla byłego pracodawcy czynności odpowiadających pracy wykonywanej dla niego w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Ulga na start, mały ZUS plus i wakacje składkowe
Ulga na start pozwala przez pierwsze 6 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej nie opłacać składek społecznych. Osoba korzystająca z ulgi na start co do zasady podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu i opłaca składkę zdrowotną, chyba że spełnia ustawowe warunki zwolnienia z jej opłacania. Ulga na start nie obejmuje więc składki zdrowotnej i nie oznacza całkowitego braku przelewów do ZUS.
Z ulgi na start może skorzystać przedsiębiorca, który podejmuje działalność po raz pierwszy albo ponownie po upływie co najmniej 60 miesięcy od ostatniego zawieszenia lub zakończenia działalności. Ulga na start nie przysługuje przy wykonywaniu dla byłego pracodawcy czynności wykonywanych dla niego jako pracownik w bieżącym lub poprzednim roku kalendarzowym.
Okres 6 miesięcy ulgi na start liczy się według zasad kalendarzowych. Jeżeli przedsiębiorca rozpoczyna działalność pierwszego dnia miesiąca, ten miesiąc jest pierwszym miesiącem ulgi. Jeżeli rozpoczyna działalność w trakcie miesiąca, okres ulgi liczy się od kolejnego miesiąca kalendarzowego.
Po zakończeniu ulgi na start przedsiębiorca może przejść na preferencyjny ZUS, jeśli spełnia warunki. Dopiero po tym okresie pojawia się najczęściej duży ZUS albo mały ZUS plus. Mały ZUS pozwala uzależnić podstawę składek społecznych od dochodu z działalności gospodarczej z poprzedniego roku kalendarzowego, ale ma własne limity, warunki i wyłączenia.
Od 2026 r. mały ZUS plus działa na nowych zasadach w zakresie okresu korzystania z ulgi. Od 2026 r. przedsiębiorca może korzystać z małego ZUS plus przez maksymalnie 36 miesięcy w kolejnych, odrębnych 60-miesięcznych okresach prowadzenia działalności, a niewykorzystany limit nie przechodzi na następny okres. Pozostałe warunki zasadniczo pozostają bez zmian: przychód z poprzedniego roku nie może przekroczyć 120 000 zł, a jeśli działalność była prowadzona tylko przez część roku, limit obniża się proporcjonalnie. Trzeba też prowadzić działalność w poprzednim roku przez co najmniej 60 dni. Nie wyczerpuje to jednak wszystkich wyłączeń przewidzianych dla małego ZUS plus, dlatego przed zgłoszeniem warto sprawdzić pełny katalog warunków.
Mały ZUS plus nie zmienia zasad ustalania składki zdrowotnej. Przedsiębiorca na skali podatkowej, podatku liniowym, ryczałcie albo karcie podatkowej nadal liczy składkę zdrowotną według zasad właściwych dla swojej formy opodatkowania. To częsty błąd w kalkulacjach: mały ZUS dotyczy składek społecznych, a nie automatycznego obniżenia składki zdrowotnej.
Wakacje składkowe zwalniają za jeden wybrany miesiąc ze składek należnych od najniższej podstawy właściwej dla przedsiębiorcy, bez objęcia składki zdrowotnej ani ewentualnej nadwyżki od wyższej zadeklarowanej podstawy. Wakacje składkowe nie obejmują składki zdrowotnej. Przedsiębiorca nadal składa dokumenty rozliczeniowe i opłaca składkę zdrowotną za miesiąc objęty ulgą.
Składka zdrowotna w 2026 r. — zasady według formy opodatkowania
Składka zdrowotna jest największym źródłem różnic między przedsiębiorcami o podobnej skali biznesu. Wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej formy opodatkowania, a nie od tego, czy przedsiębiorca płaci duży ZUS, mały ZUS czy preferencyjny ZUS.
Dla przedsiębiorców rozliczających się na skali podatkowej składka zdrowotna wynosi 9 proc. dochodu. W rozliczeniu miesięcznym podstawę wymiaru składki ustala się na podstawie dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Minimalna składka zdrowotna dla skali podatkowej wynosi 314,96 zł za styczeń 2026 r. oraz 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.
W przypadku podatku liniowego składka zdrowotna wynosi 4,9 proc. dochodu. Także tu w rozliczeniu miesięcznym znaczenie ma dochód z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Przy podatku liniowym minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł za styczeń 2026 r. oraz 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. Podatku liniowego nie należy jednak oceniać wyłącznie przez niższy procent składki zdrowotnej, bo znaczenie mają również podatek dochodowy, brak części preferencji dostępnych na skali oraz możliwość zaliczenia części składki zdrowotnej do kosztów uzyskania przychodu albo odliczenia jej od podstawy opodatkowania w ramach limitu przewidzianego dla danego roku.
Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych składka zdrowotna zależy od progu przychodów. Co do zasady próg ustala się według przychodów z działalności osiągniętych od początku roku kalendarzowego, z uwzględnieniem ustawowych pomniejszeń. Uprawniony przedsiębiorca może jednak wybrać ustalanie miesięcznej składki zdrowotnej według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego.
Przy metodzie bieżącej znaczenie mają przychody liczone narastająco, bo przedsiębiorca może w trakcie roku wejść w wyższy próg. Przy metodzie opartej na poprzednim roku miesięczną składkę ustala się według danych historycznych. W obu przypadkach po zakończeniu roku dokonuje się rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Ryczałcie składka jest obliczana od kwoty odpowiadającej 60 proc., 100 proc. albo 180 proc. przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale poprzedniego roku, włącznie z wypłatami z zysku.
| Forma opodatkowania w 2026 r. | Jak liczona jest składka zdrowotna | Minimalna lub miesięczna kwota |
|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9 proc. dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc rozliczenia | 314,96 zł za styczeń 2026 r.; 432,54 zł od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. |
| Podatek liniowy | 4,9 proc. dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc rozliczenia | 314,96 zł za styczeń 2026 r.; 432,54 zł od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. |
| Ryczałt do 60 000 zł przychodu | 9 proc. od 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 zł |
| Ryczałt powyżej 60 000 zł do 300 000 zł | 9 proc. od 100 proc. przeciętnego wynagrodzenia | 830,58 zł |
| Ryczałt powyżej 300 000 zł | 9 proc. od 180 proc. przeciętnego wynagrodzenia | 1495,04 zł |
| Karta podatkowa | 9 proc. od 100 proc. minimalnego wynagrodzenia | 432,54 zł |
W formie karty podatkowej składka zdrowotna wynosi w 2026 r. 9 proc. od 100 proc. minimalnego wynagrodzenia. Przy karcie podatkowej daje to 432,54 zł miesięcznie. Ta sama kwota jest minimalną składką dla przedsiębiorców na skali podatkowej i podatku liniowym za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.
Wysokość składki zdrowotnej przy ryczałcie trzeba kontrolować w ciągu roku, jeśli przedsiębiorca rozlicza miesięczną składkę metodą bieżącą. Przy tej metodzie przekroczenie progu przychodów narastająco powoduje wzrost miesięcznej składki od miesiąca wejścia w wyższy przedział. Przy metodzie opartej na poprzednim roku miesięczną składkę ustala się według przychodów historycznych, a wynik weryfikuje się w rozliczeniu rocznym. Po zakończeniu roku może pojawić się dopłata albo nadpłata.
Jak obliczyć składki ZUS przedsiębiorcy krok po kroku?
Obliczenie składek ZUS przedsiębiorcy zaczyna się od ustalenia tytułu do ubezpieczeń. Osoba prowadząca działalność gospodarczą może mieć inne zasady, jeśli równolegle pracuje na podstawie umowy o pracę, wykonuje zlecenie albo ma kilka tytułów do ubezpieczeń. Tytułu umowy nie da się pominąć, bo może wpływać na zakres składek na ubezpieczenia społeczne.
Następnie trzeba określić, czy przedsiębiorca korzysta z ulgi na start, preferencyjnego ZUS, małego ZUS plus, wakacji składkowych czy standardowego dużego ZUS. To przesądza o podstawie wymiaru składki dla ubezpieczeń społecznych. Przy dużym ZUS punktem odniesienia jest najniższa podstawa wynosząca 60 proc. przeciętnego wynagrodzenia, przy preferencyjnym ZUS 30 proc. minimalnego wynagrodzenia, a przy małym ZUS podstawa ustalana jest na podstawie dochodu z poprzedniego roku kalendarzowego.
Kolejny etap to składki społeczne: ubezpieczenie emerytalne, ubezpieczenia rentowe, ubezpieczenie wypadkowe oraz ewentualnie ubezpieczenie chorobowe. Dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie trzeba opłacać, ale rezygnacja ma praktyczne skutki. Bez tej składki chorobowej przedsiębiorca nie buduje prawa do zasiłku chorobowego z tego tytułu. Samo opłacanie składki chorobowej nie zawsze oznacza natychmiastowe prawo do świadczenia, bo znaczenie mają warunki ustawowe, w tym okres wyczekiwania.
Ostatnim etapem jest składka zdrowotna. Dla skali podatkowej i podatku liniowego liczy się ją od dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie. Przy skali procent wynosi 9 proc., a w przypadku podatku liniowego 4,9 proc. Przy ryczałcie decyduje właściwy próg przychodów, ustalany miesięcznie według przychodów bieżących narastająco albo, po spełnieniu warunków, według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego. Przy karcie podatkowej stosuje się stałą podstawę powiązaną z minimalnym wynagrodzeniem.
W praktyce kalkulator składek ZUS może pomóc w podstawowym wyliczeniu, ale powinien być używany świadomie. Trzeba w nim poprawnie wskazać formę opodatkowania, etap prowadzenia działalności gospodarczej, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, prawo do ulg oraz ewentualne wakacje składkowe. Błąd w jednym polu może dać wynik, który wygląda wiarygodnie, ale nie pasuje do sytuacji przedsiębiorcy.
Terminy opłacania składek ZUS
Przedsiębiorcy prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą opłacają składki ZUS zwykle do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Ten termin dotyczy między innymi osób fizycznych prowadzących działalność, które opłacają składki wyłącznie za siebie, a także wielu przedsiębiorców zatrudniających pracowników.
Inne terminy dotyczą wybranych płatników. Jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe rozliczają składki do 5. dnia miesiąca. Płatnicy posiadający osobowość prawną, na przykład część spółek, mają termin do 15. dnia miesiąca. Dla typowej JDG najważniejszy pozostaje jednak termin do 20. dnia miesiąca.
Opłacaniu składek powinno towarzyszyć prawidłowe złożenie dokumentów rozliczeniowych. Jeżeli przedsiębiorca korzysta z wakacji składkowych, nie znaczy to, że przestaje rozliczać miesiąc w ZUS. Zwolnienie dotyczy określonych składek społecznych, a nie składki zdrowotnej i nie całej dokumentacji.
Czy składki ZUS są kosztem firmowym?
Składek na ubezpieczenia społeczne przedsiębiorca nie musi zawsze rozliczać w ten sam sposób. W zależności od sytuacji może ujmować je w kosztach uzyskania przychodu albo odliczać od dochodu lub przychodu, jeżeli przepisy pozwalają na takie rozliczenie. Dotyczy to składek społecznych, a nie każdej składki opłacanej do ZUS.
Składki zdrowotnej nie odlicza się już na dawnych zasadach od podatku. Przy podatku liniowym przedsiębiorca może rozliczyć zapłaconą składkę zdrowotną w kosztach uzyskania przychodu albo odliczyć ją od dochodu w granicach rocznego limitu. Przy ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych można odliczyć 50 proc. zapłaconych składek zdrowotnych od przychodu. Przy skali podatkowej brak jest analogicznego odliczenia składki zdrowotnej od podatku.
Podatek dochodowy i składki ZUS trzeba więc planować razem, zwłaszcza gdy przedsiębiorca wybiera formy opodatkowania na początku roku albo startuje z działalnością gospodarczą. Wybranej formy opodatkowania nie należy oceniać tylko po stawce podatku, bo na realne obciążenie wpływa także wysokość składki zdrowotnej, możliwość rozliczenia kosztów, przychody ewidencjonowane, skala kosztów firmowych i prawo do preferencji.
Przykład 1.
Pani Marta otworzyła jednoosobową działalność gospodarczą w lutym 2026 r. i świadczy usługi projektowe dla małych sklepów internetowych. Przez pierwsze miesiące korzysta z ulgi na start, więc nie płaci składek społecznych, ale musi opłacać ubezpieczenie zdrowotne. Jeśli wybrała skalę podatkową, miesięczną podstawę składki zdrowotnej ustala się na podstawie dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc rozliczenia, z zachowaniem minimalnej składki 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r.
Dla pani Marty ulga na start oznacza realnie niższe składki ZUS, ale nie zwalnia jej z całego rozliczenia z ZUS. Jeżeli chce mieć ochronę z tytułu zasiłku chorobowego w przyszłości, powinna pamiętać, że dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego nie opłaca się w okresie ulgi na start.
Przykład 2.
Pan Tomasz prowadzi serwis urządzeń biurowych i rozlicza działalność w formie ryczałtu. Jeżeli ustala składkę zdrowotną metodą bieżącą, w pierwszych miesiącach 2026 r. jego przychody liczone od początku roku mieszczą się w pierwszym progu, więc składka zdrowotna odpowiada najniższemu przedziałowi ryczałtowemu. Po dużym zleceniu dla sieci placówek przekracza 60 000 zł przychodu narastająco, a jego składki na ubezpieczenie zdrowotne rosną do poziomu właściwego dla drugiego progu.
Gdyby pan Tomasz spełniał warunki do ustalania miesięcznej składki według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego i wybrał ten wariant, jego miesięczne wpłaty byłyby oparte na danych historycznych. Różnica między miesięcznymi wpłatami a składką należną za rok mogłaby zostać rozliczona w rocznym rozliczeniu.
Najczęstsze błędy przy liczeniu składek ZUS
- Traktowanie ZUS jako jednej kwoty. Tymczasem składki ZUS składają się z części społecznej, zdrowotnej oraz w określonych przypadkach składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. W większych firmach mogą występować także inne obowiązki, takie jak fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych czy fundusz emerytur pomostowych, ale nie są one typowym elementem składek osoby prowadzącej wyłącznie JDG bez szczególnych tytułów i bez zatrudnionych pracowników objętych takimi obowiązkami.
- Nieuwzględnianie dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Składka chorobowa podnosi miesięczne obciążenie, ale wpływa na możliwość uzyskania zasiłku chorobowego po spełnieniu ustawowych warunków. Przedsiębiorca, który rezygnuje z tej składki, powinien świadomie zaakceptować konsekwencje.
- Mały ZUS nie jest ulgą w składce zdrowotnej i nie oznacza, że wszystkie składki na ubezpieczenia spadają proporcjonalnie. Obniża się podstawa składek społecznych, ale składka zdrowotna pozostaje zależna od formy opodatkowania.
- Dla ryczałtu i składki zdrowotnej trzeba prawidłowo ustalić przychody ewidencjonowane zgodnie z zasadami właściwymi dla tej formy rozliczenia. Przedsiębiorca rozliczający podatek VAT powinien uważać, jakie kwoty przyjmuje do kalkulacji, bo nie każda wartość z faktury musi oznaczać przychód w tym samym sensie podatkowym.
Jak uporządkować rozliczenia ZUS w firmie?
Najprostszy system polega na oddzieleniu trzech obszarów: faktur sprzedażowych, kosztów i rozliczeń publicznoprawnych. SzybkaFaktura.pl może pomóc w bieżącym porządkowaniu dokumentów sprzedaży i kontroli płatności, co ułatwia późniejsze ustalenie przychodów, kosztów i danych potrzebnych księgowości. Samo wystawianie faktur nie zastępuje wyliczenia ZUS, ale dobrze prowadzona dokumentacja zmniejsza ryzyko pomyłek.
Przy działalności gospodarczej warto też zapisać w kalendarzu stałe terminy rozliczeniowe. Składki na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenie zdrowotne i podatek dochodowy mają różne mechanizmy obliczania, ale w praktyce wszystkie wpływają na płynność firmy. Przedsiębiorca, który wie, ile wynosi ZUS i kiedy przypada płatność, łatwiej planuje ceny, koszty i wypłaty dla siebie.
Podsumowanie
Składki ZUS dla JDG w 2026 r. trzeba liczyć w dwóch warstwach: osobno składki społeczne i osobno składkę zdrowotną. Przy dużym ZUS najniższa podstawa składek społecznych wynosi 5652 zł; obciążenie obejmujące składki społeczne oraz FP/FS wynosi 1788,29 zł bez chorobowego albo 1926,76 zł z chorobowym, przed doliczeniem składki zdrowotnej. Przy preferencyjnym ZUS najniższa podstawa to 1441,80 zł, a składki społeczne wynoszą 420,86 zł bez chorobowego albo 456,18 zł z chorobowym. Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania: na skali podatkowej i podatku liniowym od dochodu z miesiąca bezpośrednio poprzedzającego miesiąc rozliczenia, przy ryczałcie od progu przychodów ustalanego według przychodów bieżących narastająco albo, po spełnieniu warunków, według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego, a przy karcie podatkowej od podstawy powiązanej ze 100 proc. minimalnego wynagrodzenia.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o składki ZUS
Składki ZUS 2026 dla JDG przy dużym ZUS, liczone od najniższej podstawy, wynoszą 1788,29 zł miesięcznie bez dobrowolnej składki chorobowej albo 1926,76 zł z chorobowym, jeżeli uwzględnić składki społeczne oraz FP/FS. Do tych kwot trzeba doliczyć składkę zdrowotną, której wysokość zależy od formy opodatkowania.
Dla skali podatkowej i podatku liniowego minimalna składka zdrowotna wynosi 314,96 zł za styczeń 2026 r. oraz 432,54 zł za miesiące od lutego 2026 r. do stycznia 2027 r. Przy karcie podatkowej w 2026 r. składka zdrowotna wynosi 432,54 zł miesięcznie.
Ulga na start zwalnia z obowiązku opłacania składek społecznych, ale nie zwalnia ze składki zdrowotnej. Przedsiębiorca korzystający z ulgi na start nadal musi zgłosić się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacać składkę na zasadach właściwych dla swojej formy opodatkowania.
Mały ZUS plus obniża podstawę składek społecznych, ale nie obniża automatycznie składki zdrowotnej. Składka zdrowotna nadal zależy od dochodu, przychodu albo zasad karty podatkowej, w zależności od wybranej formy opodatkowania.
Składka chorobowa dla przedsiębiorcy jest dobrowolna. Opłacanie składki chorobowej zwiększa miesięczne składki ZUS, ale ma znaczenie dla możliwości uzyskania zasiłku chorobowego po spełnieniu ustawowych warunków, w tym warunku okresu wyczekiwania.
Przedsiębiorca prowadzący JDG najczęściej płaci składki ZUS do 20. dnia miesiąca za miesiąc poprzedni. Inne terminy dotyczą wybranych płatników, na przykład jednostek budżetowych albo płatników posiadających osobowość prawną.
Wakacje składkowe nie obejmują składki zdrowotnej. Zwolnienie może dotyczyć składek społecznych oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, ale przedsiębiorca nadal musi opłacić składkę zdrowotną.
Wybrana forma opodatkowania wpływa przede wszystkim na składkę zdrowotną. Na skali podatkowej składka zdrowotna wynosi 9 proc. dochodu, przy podatku liniowym 4,9 proc. dochodu, przy ryczałcie zależy od progu przychodów, który można ustalać według przychodów bieżących narastająco albo, po spełnieniu warunków, według przychodów z poprzedniego roku kalendarzowego. Przy karcie podatkowej składka jest liczona od podstawy powiązanej ze 100 proc. minimalnego wynagrodzenia.
Źródła:
- https://www.zus.pl/-/nowe-wysoko%C5%9Bci-sk%C5%82adek-na-ubezpieczenia-spo%C5%82eczne-w-2026-r.
- https://www.zus.pl/-/informacja-w-sprawie-podstawy-wymiaru-sk%C5%82adki-oraz-kwoty-sk%C5%82adki-na-ubezpieczenie-zdrowotne-w-2026-r.
- https://www.zus.pl/firmy/rozliczenia-z-zus/skladki-na-ubezpieczenia
- https://www.zus.pl/firmy/przedsiebiorco-przeczytaj-wazne/kalkulator-skladki-zdrowotnej
- https://www.zus.pl/-/przedsi%C4%99biorcy-opodatkowani-na-zasadach-og%C3%B3lnych-lub-w-formie-karty-podatkowej.-minimalna-sk%C5%82adka-na-ubezpieczenie-zdrowotne-w-2026-r.
- https://www.zus.pl/-/%E2%80%9Ema%C5%82y-zus-plus-nowe-zasady-od-2026-r.
- https://www.zus.pl/firmy/przedsiebiorco-przeczytaj-wazne/maly-zus-mdg-/maly-zus-mdg-pytania-i-odpowiedzi
- https://www.zus.pl/-/ulga-na-start-preferencyjna-podstawa-dzialalnosc-nieewidencjonowana-jakie-sa-warunki-uprawnienia-i-skutk-1
- https://www.zus.pl/-/terminy-rozliczania-i-op%C5%82acania-sk%C5%82adek
- https://www.zus.pl/-/wakacje-sk%C5%82adkowe