Wakacje od ZUS 2026 – wniosek RWS i nowe PKD

lip 15, 2026 | Podatek ZUS

Wakacje od ZUS pozwalają przedsiębiorcy nie opłacić własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku. W 2026 r. trzeba jednak pamiętać o nowej wersji wniosku RWS 3.0, polu „Wersja PKD” oraz zasadach wykazywania pomocy de minimis.

Najważniejsze informacje

Wakacje od ZUS obejmują jeden miesiąc w roku kalendarzowym i dotyczą własnych składek społecznych przedsiębiorcy, a w określonych przypadkach także Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego.
Zwolnienie nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników, zleceniobiorców lub inne osoby zgłoszone do ubezpieczeń.
Od 26 czerwca 2026 r. ZUS udostępnia wniosek RWS w wersji 3.0, w którym trzeba wskazać wersję obowiązującego kodu PKD: 2007 albo 2025.
Informację o pomocy de minimis najlepiej podać we wniosku jako jedną łączną kwotę. Wydruk z SUDOP nie jest zaświadczeniem i może zostać uznany za brak formalny.
Wniosek RWS składa się wyłącznie elektronicznie z konta płatnika na eZUS, w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.

Na czym polegają wakacje od ZUS?

Wakacje składkowe to ulga dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą oraz komorników sądowych. Przedsiębiorca może wskazać jeden miesiąc w roku kalendarzowym, za który chce zostać zwolniony z opłacenia własnych składek ZUS objętych ulgą.

Nie oznacza to zawieszenia firmy. W miesiącu wakacji składkowych można nadal prowadzić działalność, wystawiać faktury, przyjmować płatności, podpisywać umowy i osiągać przychody. Składki społeczne objęte zwolnieniem są finansowane z budżetu państwa, więc przedsiębiorca zachowuje ciągłość ubezpieczenia w zakresie objętym ulgą.

Za miesiąc objęty wakacjami składkowymi podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi najniższa podstawa obowiązująca przedsiębiorcę na zasadach ogólnych albo przy preferencyjnych składkach, a w przypadku Małego ZUS Plus – podstawa ustalona zgodnie z zasadami właściwymi dla tej ulgi. W miesiącu objętym zwolnieniem przedsiębiorca nie może zadeklarować wyższej podstawy wymiaru ani opłacić z własnych środków dodatkowych składek od nadwyżki.

Jakie składki obejmuje zwolnienie?

Wakacje składkowe obejmują wyłącznie składki dotyczące osoby prowadzącej działalność. Zwolnienie nie oznacza jednak całkowitego braku rozliczeń z ZUS za dany miesiąc.

Zwolnieniem mogą zostać objęte składki na:

ubezpieczenie emerytalne,
ubezpieczenia rentowe,
ubezpieczenie wypadkowe,
dobrowolne ubezpieczenie chorobowe,
Fundusz Pracy,
Fundusz Solidarnościowy.

Składka na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe może zostać objęta ulgą tylko wtedy, gdy podlegano temu ubezpieczeniu co najmniej przez jeden dzień zarówno w miesiącu złożenia wniosku, jak i w miesiącu poprzedzającym.

Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy są objęte zwolnieniem wyłącznie wtedy, gdy istnieje obowiązek ich opłacania.

Jakich składek nie obejmuje zwolnienie?

Wakacje składkowe nie obejmują:

składki na ubezpieczenie zdrowotne,
składek za pracowników,
składek za zleceniobiorców,
składek za osoby współpracujące,
składek za inne osoby zgłoszone do ubezpieczeń przez płatnika.

Przedsiębiorca sprawdza dokumenty i oblicza składki przed złożeniem wniosku o wakacje od ZUS

Kto może skorzystać z wakacji składkowych w 2026 r.?

Z wakacji składkowych mogą skorzystać osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą wpisaną do CEIDG oraz komornicy sądowi, pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w przepisach. Z ulgi może skorzystać również wspólnik spółki cywilnej, jeżeli jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą jest wpisany do CEIDG.

Przy ocenie prawa do zwolnienia uwzględnia się przede wszystkim:

liczbę osób zgłoszonych do ubezpieczeń,
wysokość przychodu z pozarolniczej działalności,
podleganie ubezpieczeniom społecznym,
wykonywanie działalności na rzecz byłego pracodawcy,
dostępny limit pomocy de minimis.

Limit osób zgłoszonych do ubezpieczeń

W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku RWS płatnik może mieć zgłoszonych maksymalnie 10 ubezpieczonych, łącznie z sobą. Do limitu wlicza się wszystkie osoby faktycznie zgłoszone przez płatnika do wskazanych ubezpieczeń choć przez jeden dzień w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku.

W przypadku wspólnika spółki cywilnej uwzględnia się wyłącznie osoby zgłoszone na jego indywidualnym koncie płatnika. Nie wlicza się osób zgłoszonych przez spółkę cywilną.

Do limitu nie wlicza się uczniów i studentów do ukończenia 26 lat wykonujących umowę zlecenia, jeżeli nie podlegają z tego tytułu ubezpieczeniom, ani osób przebywających przez cały miesiąc na urlopie bezpłatnym, urlopie wychowawczym lub pobierających zasiłek macierzyński.

Podleganie ubezpieczeniom społecznym

Z tytułu prowadzonej działalności należy podlegać ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu przez co najmniej jeden dzień w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku. Warunku tego nie spełnia osoba, która z działalności podlega wyłącznie ubezpieczeniu zdrowotnemu.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ Druga ciążą w okresie urlopu wychowawczego - czym to skutkuje?

Limit przychodu

W jednym z dwóch lat kalendarzowych poprzedzających rok złożenia wniosku roczny przychód z pozarolniczej działalności nie może przekroczyć równowartości 2 mln euro. Warunek jest również spełniony, jeżeli w tym okresie nie osiągnięto przychodu z pozarolniczej działalności.

Przy wniosku składanym w czerwcu 2026 r. o zwolnienie za lipiec 2026 r. uwzględnia się przychody osiągnięte w latach 2024 i 2025.

Współpraca z byłym pracodawcą

Z wakacji składkowych nie można skorzystać, gdy łącznie są spełnione następujące warunki:

pozarolnicza działalność gospodarcza jest wykonywana na rzecz byłego pracodawcy w roku kalendarzowym poprzedzającym rok złożenia wniosku albo w okresie od początku roku złożenia wniosku do dnia jego złożenia włącznie,
na rzecz tego pracodawcy wykonywano wcześniej, w ramach stosunku pracy albo spółdzielczego stosunku pracy, czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej.

Drugi warunek dotyczy czynności wykonywanych w roku kalendarzowym rozpoczęcia działalności gospodarczej albo w roku kalendarzowym poprzedzającym jej rozpoczęcie.

Jak pomoc de minimis wpływa na wakacje od ZUS?

Zwolnienie z opłacenia składek w ramach wakacji składkowych stanowi pomoc de minimis, a przedsiębiorca musi dysponować niewykorzystanym limitem tej pomocy co najmniej w wysokości sumy własnych składek na ubezpieczenia społeczne objętych zwolnieniem – emerytalnej, rentowych, wypadkowej oraz jeżeli dotyczy, dobrowolnej chorobowej bez doliczania do tej sumy składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Przy ustalaniu dostępnego limitu należy uwzględnić:

pomoc de minimis otrzymaną wcześniej,
pomoc, o którą aktualnie się występuje,
wszystkie formy wsparcia zaliczane do pomocy de minimis, a nie tylko wakacje składkowe.

W ogólnym reżimie pomocy de minimis całkowita kwota pomocy przyznanej przez jedno państwo członkowskie jednemu przedsiębiorstwu nie może przekroczyć 300 tys. euro w dowolnym okresie trzech lat. Dla produkcji podstawowej produktów rolnych oraz rybołówstwa i akwakultury obowiązują odrębne przepisy i limity, a przy działalności mieszanej należy zapewnić odpowiednie rozdzielenie działalności lub kosztów. Przed złożeniem wniosku RWS przedsiębiorca powinien sprawdzić pomoc otrzymaną przez niego oraz podmioty tworzące z nim jedno przedsiębiorstwo. W oświadczeniu RWS podaje się w euro łączną kwotę otrzymanej pomocy de minimis, a nie całej pomocy publicznej; wybór oświadczenia zamiast zaświadczeń może usprawnić obsługę wniosku przez ZUS.

Szczególnie ważny jest sposób potwierdzenia otrzymanej pomocy de minimis. Przedsiębiorca może złożyć odpowiednie oświadczenie we wniosku RWS albo dołączyć zaświadczenie lub zaświadczenia o udzielonej pomocy de minimis, wydane przez organy, które jej udzieliły. Wydruk z Systemu Udostępniania Danych o Pomocy Publicznej (SUDOP) nie jest takim zaświadczeniem i nie jest honorowany przez ZUS. Jeżeli przedsiębiorca dołączy go zamiast wymaganych zaświadczeń, powstanie brak formalny wniosku, a ZUS wezwie do jego uzupełnienia, co wydłuży czas obsługi sprawy.

Co zmienia wniosek RWS 3.0 i nowe pole „Wersja PKD”?

Od 26 czerwca 2026 r. w eZUS jest dostępny wniosek RWS w wersji 3.0. W części dotyczącej informacji wymaganych przy ubieganiu się o pomoc de minimis dodano pole „Wersja PKD”. Należy w nim wskazać klasyfikację, którą posługuje się przedsiębiorca:

PKD 2007 albo
PKD 2025.

Po wybraniu wersji klasyfikacji należy wskazać właściwy kod PKD. Możliwość wyboru między PKD 2007 a PKD 2025 będzie dostępna do 31 grudnia 2026 r. Od 1 stycznia 2027 r. we wniosku będzie stosowana wyłącznie klasyfikacja PKD 2025.

Kiedy można jeszcze wskazać PKD 2007?

Do 31 grudnia 2026 r. PKD 2007 może być nadal stosowana do działalności oznaczonej według tej klasyfikacji przed 1 stycznia 2025 r. Okres przejściowy może jednak zakończyć się wcześniej:

w przypadku wpisu w CEIDG – z dniem dokonania zmiany wpisu na podstawie wniosku złożonego po 1 stycznia 2025 r.;
w przypadku wpisu w KRS lub rejestrze REGON – po złożeniu wniosku o zmianę dotyczącą przedmiotu działalności.

Po dokonaniu takiej zmiany należy posługiwać się PKD 2025.

Szczególne zasady dotyczące kodu 93.29.Z

Odrębne zasady przewidziano dla działalności oznaczonej kodem PKD 2007 93.29.Z. Jeżeli do 31 grudnia 2025 r. nie dokonano odpowiedniej zmiany wpisu, kod ten został 1 stycznia 2026 r. automatycznie zastąpiony kodem PKD 2025 93.29.B.

Jeżeli wpis w CEIDG zawierał również inne kody PKD 2007, zostały one automatycznie zmienione razem z kodem 93.29.Z.

Co stanie się po zakończeniu okresu przejściowego?

Jeżeli do 31 grudnia 2026 r. przedmiot działalności wpisany w CEIDG lub rejestrze REGON nie zostanie zmieniony na PKD 2025, ma nastąpić jego automatyczne przeklasyfikowanie. Zmiana powinna zostać przeprowadzona do 31 stycznia 2027 r., o ile będzie technicznie możliwa.

Jeżeli automatyczna zmiana wpisu w CEIDG nie będzie możliwa, po 31 stycznia 2027 r. wpis zostanie wykreślony z urzędu. W odniesieniu do wpisów w KRS stosowane są odrębne zasady zmiany albo wykreślenia kodów działalności.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ Mały ZUS plus - składki w 2021 roku

Co należy sprawdzić przed wysłaniem RWS?

Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić:

w jakiej klasyfikacji działalność jest obecnie oznaczona,
czy wpis został już zmieniony na PKD 2025,
jaki kod PKD odpowiada aktualnemu wpisowi w CEIDG, KRS albo rejestrze REGON.

W polu „Wersja PKD” należy wskazać klasyfikację, którą przedsiębiorca rzeczywiście się posługuje. Następnie należy wybrać właściwy kod z listy dostępnej we wniosku.

Dla przedsiębiorców, którzy obsługują dokumenty sprzedażowe w narzędziu takim jak SzybkaFaktura.pl, aktualność danych firmowych ma znaczenie nie tylko przy wniosku RWS. Spójne dane działalności, dokumentów i rozliczeń ograniczają ryzyko pomyłek przy bieżącej obsłudze firmy.

Jak złożyć wniosek o wakacje od ZUS?

Wniosek RWS należy złożyć elektronicznie za pośrednictwem konta płatnika na portalu eZUS. Cała procedura obejmuje kilka podstawowych kroków:

Zalogowanie się do eZUS
Należy zalogować się na konto płatnika składek i wybrać formularz RWS dotyczący wakacji składkowych.
Wskazanie właściwego miesiąca zwolnienia
Wniosek składa się w miesiącu poprzedzającym miesiąc, za który ma zostać przyznane zwolnienie. Dla zwolnienia za lipiec 2026 r. wniosek należy złożyć najpóźniej do 30 czerwca 2026 r.
Sprawdzenie danych pobranych przez system
System automatycznie uzupełnia dane identyfikacyjne płatnika oraz wskazuje jako okres zwolnienia miesiąc następujący po miesiącu złożenia wniosku.
Uzupełnienie wymaganych informacji
Przed wysłaniem należy sprawdzić i w razie potrzeby uzupełnić wymagane oświadczenia, informacje o uzyskanej pomocy de minimis, dane dotyczące przychodu, właściwą wersję kodu PKD.
Podpisanie i wysłanie wniosku
Wniosek może zostać złożony przez przedsiębiorcę albo przez prawidłowo umocowanego pełnomocnika.

Wnioski złożone papierowo, przesłane w innej formie albo przekazane poza właściwym terminem nie są rozpatrywane. Dotyczy to zarówno wniosku złożonego dwa miesiące wcześniej, jak i wniosku wysłanego dopiero w miesiącu objętym planowanym zwolnieniem.

Czy można skorzystać z wakacji składkowych przy zawieszonej działalności?

ZUS dopuszcza sytuację, w której w momencie składania wniosku przedsiębiorca ma zawieszoną działalność. Nadal musi jednak być płatnikiem składek, a zwolnienie za kolejny miesiąc uzyska tylko wtedy, gdy odwiesi działalność w miesiącu, którego ma dotyczyć ulga.

Znaczenie ma także warunek podlegania ubezpieczeniom społecznym w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Jeżeli działalność była zawieszona przez cały ten miesiąc i przedsiębiorca nie podlegał choć przez jeden dzień ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu działalności, nie spełni jednego z warunków ulgi.

To ważne dla osób, które planują przerwę sezonową albo czasowo ograniczają działalność. Samo posiadanie wpisu w CEIDG nie wystarczy, jeśli brakuje wymaganego tytułu do ubezpieczeń społecznych.

Jakie dokumenty rozliczeniowe trzeba złożyć?

Złożenie wniosku o wakacje składkowe nie zwalnia z obowiązków rozliczeniowych wobec ZUS. Jeżeli przedsiębiorca otrzyma pozytywne rozstrzygnięcie przed upływem terminu rozliczeń za miesiąc objęty zwolnieniem, powinien w tym terminie przekazać:

raport ZUS RCA z odpowiednim kodem wakacyjnym, w którym rozlicza się składki objęte zwolnieniem,
raport ZUS RCA z aktualnym kodem prowadzenia działalności, obejmujący składkę zdrowotną oraz składkę chorobową, jeżeli nie została objęta zwolnieniem,
raporty imienne za pracowników, zleceniobiorców i inne osoby ubezpieczone, jeżeli są zgłoszone do ZUS,
deklarację ZUS DRA, w której należy uwzględnić wartości wynikające ze złożonych raportów.

W raporcie ZUS RCA stosuje się jeden z trzech kodów wakacyjnych:

05 14 – gdy podstawę wymiaru składek społecznych stanowi 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia;
05 74 – przy korzystaniu z preferencyjnych składek ZUS;
05 94 – przy korzystaniu z Małego ZUS Plus.

Przedsiębiorca opłacający składki wyłącznie za siebie, który uzyskał zwolnienie ze składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, nie wykazuje ich w deklaracji ZUS DRA. W przypadku rozliczania także innych ubezpieczonych w deklaracji nadal należy wykazać składki na te fundusze należne za te osoby.

Brak rozstrzygnięcia wniosku przez ZUS przed upływem terminu rozliczeń oznacza konieczność złożenia dokumentów rozliczeniowych i opłacenia składek na dotychczasowych zasadach. Po przyznaniu zwolnienia przedsiębiorca przekazuje korektę dokumentów, wykazując składki objęte wakacjami składkowymi jako finansowane z budżetu państwa.

W razie niezłożenia wymaganej deklaracji rozliczeniowej oraz imiennych raportów miesięcznych dotyczących osoby opłacającej składki za siebie ZUS sporządzi te dokumenty na podstawie posiadanych danych. Nie dotyczy to jednak imiennych raportów za pracowników ani innych ubezpieczonych zgłoszonych przez płatnika. Sporządzenie dokumentów na podstawie danych dostępnych w ZUS może także skutkować wykazaniem minimalnej składki na ubezpieczenie zdrowotne właściwej dla danej formy opodatkowania.

Co dzieje się po złożeniu wniosku?

Informacje o sprawie ZUS udostępnia na koncie płatnika na eZUS. Dodatkowe powiadomienia o nowych wiadomościach mogą przyjść na adres e-mail lub numer telefonu podany w systemie.

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ Zgłoszenie pracownika do ZUS: formularze i terminy

Sposób przekazania rozstrzygnięcia zależy od wyniku postępowania:

przy pełnym zwolnieniu – na koncie płatnika udostępniana jest informacja o przyznaniu ulgi,
przy częściowym zwolnieniu – wydawana jest decyzja,
przy odmowie zwolnienia – również wydawana jest decyzja.

Decyzja jest przekazywana na konto płatnika w eZUS. Można się od niej odwołać za pośrednictwem ZUS do sądu rejonowego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych właściwego według miejsca zamieszkania. Odwołanie należy złożyć w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Jeżeli w ciągu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku nie zostanie wydane rozstrzygnięcie, można wnieść do sądu powszechnego odwołanie w związku z niewydaniem decyzji.

W przypadku nieprzyznania zwolnienia należy:

rozliczyć składki na zasadach ogólnych,
opłacić należne składki w obowiązującym terminie,
wykonać te obowiązki także wtedy, gdy od decyzji wniesiono odwołanie.

Jeżeli w wyniku odwołania decyzja zostanie później zmieniona, można skorygować dokumenty rozliczeniowe i wystąpić o zwrot nadpłaty, pod warunkiem że nadpłata faktycznie powstanie.

Praktyczne przykłady

Przykład 1. Pani Marta prowadzi studio graficzne, zatrudnia jedną osobę na etacie i współpracuje z jednym zleceniobiorcą przy większych kampaniach. W czerwcu 2026 r. chce złożyć wniosek RWS o wakacje składkowe za lipiec, bo w wakacje ma zwykle niższe wpływy od klientów. Przed wysłaniem wniosku sprawdza, czy w maju 2026 r. liczba ubezpieczonych nie przekroczyła 10 osób, czy podlegała ubezpieczeniom społecznym oraz czy jej kod działalności jest nadal wykazany według PKD 2007, czy już według PKD 2025.

Przykład 2. Pan Adam prowadzi działalność doradczą i korzystał wcześniej z pomocy de minimis przy innym programie wsparcia. Przy składaniu RWS nie dołącza wydruku z SUDOP, bo wie, że taki wydruk nie jest zaświadczeniem. Wpisuje we wniosku jedną łączną kwotę uzyskanej pomocy, a jeśli musiałby dokumentować ją zaświadczeniami, liczy się z tym, że obsługa wniosku może potrwać dłużej.

Podsumowanie

Wakacje od ZUS w 2026 r. nadal dają przedsiębiorcy możliwość zwolnienia z własnych składek społecznych za jeden wybrany miesiąc w roku, ale wymagają uważnego złożenia wniosku RWS. Najnowsza wersja formularza RWS 3.0 dodaje pole „Wersja PKD”, w którym trzeba wskazać PKD 2007 albo PKD 2025. Przedsiębiorca powinien też prawidłowo wykazać pomoc de minimis, najlepiej jako jedną łączną kwotę, ponieważ wydruk z SUDOP nie zastępuje zaświadczenia. Ulga nie obejmuje składki zdrowotnej ani składek za pracowników, a wniosek trzeba złożyć wyłącznie przez eZUS w miesiącu poprzedzającym miesiąc zwolnienia.

FAQ – najczęściej zadawane pytania o wakacje od ZUS

Czy wakacje od ZUS obejmują składkę zdrowotną?

Nie. Wakacje od ZUS nie obejmują składki zdrowotnej. Za miesiąc objęty ulgą obowiązek jej rozliczenia i opłacenia ustala się odrębnie, na zasadach ogólnych, z uwzględnieniem ustawowych zwolnień z obowiązku opłacania tej składki.

Co zmieniło się we wniosku RWS od 26 czerwca 2026 r.?

Od 26 czerwca 2026 r. ZUS udostępnia wniosek RWS w wersji 3.0. Nowa wersja zawiera pole „Wersja PKD”, w którym przedsiębiorca wskazuje, czy posługuje się kodem PKD według klasyfikacji 2007, czy 2025.

Czy wniosek RWS można złożyć papierowo?

Wniosek RWS o wakacje składkowe można złożyć wyłącznie elektronicznie z konta płatnika na portalu eZUS. Wnioski złożone w innej formie nie są rozpatrywane przez ZUS.

Czy wydruk z SUDOP wystarczy do wniosku RWS?

Wydruk z SUDOP nie wystarczy jako załącznik do wniosku RWS, ponieważ nie jest zaświadczeniem o uzyskanej pomocy de minimis. ZUS wskazuje, że taki wydruk nie będzie honorowany i może stanowić brak formalny wniosku.

Czy wspólnik spółki cywilnej może skorzystać z wakacji składkowych?

Wspólnik spółki cywilnej może skorzystać z wakacji składkowych, jeśli jako osoba fizyczna prowadząca działalność jest wpisany do CEIDG i spełnia warunki ulgi. Wniosek składa ze swojego indywidualnego konta płatnika na eZUS, a nie z konta spółki.

Czy można skorzystać z wakacji składkowych przy zawieszonej działalności?

Wakacje składkowe mogą być możliwe przy działalności zawieszonej w momencie składania wniosku, ale przedsiębiorca musi spełnić warunki ulgi i odwiesić działalność w miesiącu, za który chce uzyskać zwolnienie. Ważne jest również podleganie ubezpieczeniom społecznym choć przez jeden dzień w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku.

Czy z wakacji od ZUS można skorzystać dwa razy w roku?

Z wakacji od ZUS można skorzystać za jeden wybrany miesiąc w danym roku kalendarzowym. Dwa następujące po sobie miesiące są możliwe tylko wtedy, gdy dotyczą dwóch różnych lat kalendarzowych, na przykład grudnia jednego roku i stycznia kolejnego roku.